DORIS: Przekształcanie odpadów rybnych w cenne surowce biopochodne na rzecz zrównoważonej niebieskiej gospodarki
Każdego roku miliony ton produktów ubocznych przetwórstwa rybnego są wyrzucane lub wykorzystywane do zastosowań o niskiej wartości, mimo że zawierają cenne białka, lipidy i inne związki bioaktywne. Finansowany przez NCBR projekt DORIS ma na celu przekształcenie tych strumieni odpadów w energię odnawialną i produkty o wysokiej wartości dzięki innowacyjnym, modułowym i mobilnym technologiom biorafinacji. W tym roku projekt został oficjalnie zatwierdzony w ramach Dekady Nauk o Oceanie na rzecz Zrównoważonego Rozwoju ONZ (2021–2030), co stanowi uznanie jego wkładu w zrównoważone niebieskie systemy żywnościowe oraz gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Głównym celem projektu DORIS jest opracowanie i zweryfikowanie elastycznych, skalowalnych systemów biorafinacji, które umożliwią sektorowi MŚP w rybołówstwie i akwakulturze przekształcanie produktów ubocznych w cenne zasoby. Oprócz rozwoju technologii, projekt ocenia wpływ środowiskowy, ekonomiczny i społeczny, analizuje zrównoważone modele finansowania dla MŚP oraz wspiera rozwój polityk mających na celu przyspieszenie wdrażania rozwiązań gospodarki o obiegu zamkniętym w całej Europie.
Koordynatorem projektu DORIS jest Dr Ehiaze Ehimen z Atlantic Technological University Sligo, Irlandia, we współpracy z czterema europejskimi partnerami badawczymi: Politechniką Łódzką (ICRI-BioM), Polska; Norsk institutt for bioøkonomi (NIBIO), Norwegia; Hellenic Centre for Marine Research, Grecja; oraz Université libre de Bruxelles, Belgia.
Polskim zespołem w Politechnice Łódzkiej kieruje dr hab. Vignesh Kumaravel, prof. uczelni wraz z prof. dr hab. inż. Anną Masek oraz dr hab. inż. Sebastianem Borowskim, prof. uczelni. W skład zespołu badawczego wchodzą również dr Vinitha Udhayabanu Govindarajan oraz mgr inż. Ewelina Sobolewska.
Polski zespół optymalizuje modułowy, dwustopniowy proces fermentacji beztlenowej służący produkcji biogazu i nawozów organicznych, zapewniając jednocześnie efektywne odzyskiwanie składników pokarmowych. Równolegle rozwijane są przyjazne dla środowiska procesy ekstrakcji nadkrytycznym CO₂ (ScCO₂) oraz procesy enzymatyczne, umożliwiające odzysk cennych olejów rybnych i związków bioaktywnych bez użycia niebezpiecznych rozpuszczalników organicznych. Te uzupełniające się technologie maksymalizują odzysk zasobów i stanowią praktyczne rozwiązania gospodarki o obiegu zamkniętym dla sektora MŚP w rybołówstwie i akwakulturze.
DORIS umożliwi MŚP przekształcanie odpadów rybnych w energię odnawialną, bionawozy i produkty biopochodne o wysokiej wartości, ograniczając ilość odpadów przy jednoczesnym tworzeniu nowych możliwości gospodarczych. Projekt przyczyni się do poprawy efektywności wykorzystania zasobów, obniżenia emisji gazów cieplarnianych, wsparcia recyklingu składników pokarmowych oraz wzmocnienia zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności europejskiej niebieskiej gospodarki. Jego rezultaty przyniosą korzyści przemysłowi, społecznościom nadmorskim i decydentom politycznym, przyczyniając się jednocześnie do rozwoju badań i innowacji w dziedzinie biotechnologii morskiej oraz biogospodarki o obiegu zamkniętym.
· Konkurs: 2. Joint Transnational Call (JTC) w ramach Sustainable Blue Economy Partnership (SBEP)
· Czas trwania: lipiec 2025 – czerwiec 2028
· Całkowity budżet projektu: 1 347 473 EUR
· Finansowanie dla Politechniki Łódzkiej (NCBR, Polska): 299 979 EUR