Punktem wyjścia do rozmowy jest przyznanie Wydziałowi grantu w programie „Społeczna odpowiedzialność nauki III” z MNiSW. Jakie są jego cele?
prof. Edyta Gendaszewska-Darmach: Flagowym celem projektu: „Letnia szkoła BIOinnowacji oraz Letni BIOfestiwal Nauki Politechniki Łódzkiej” jest budowanie pozytywnego wizerunku nauki jako obszaru bliskiego społeczeństwu, otwartego na wyzwania przyszłości i silnie zakorzenionego w praktyce, a także zwiększenie rozpoznawalności badań oraz różnorodności aktywności naukowej realizowanej na Wydziale Biotechnologii i Nauk o Żywności.
Z perspektywy uczestników najważniejsze będzie stworzenie okazji do bezpośredniego, często pierwszego, kontaktu z nowoczesną nauką, innowacyjną infrastrukturą badawczą oraz osobami prowadzącymi badania naukowe o wysokim potencjale aplikacyjnym. Udział w wydarzeniach pozwoli im rozwijać zarówno kompetencje praktyczne (eksperymenty, analiza danych), jak i kompetencje miękkie (kreatywność, praca zespołowa). Mamy nadzieję, że udział w Szkole Letniej oraz w BIOFestiwalu Nauki będzie dla młodych ludzi inspiracją do odkrywania świata nowoczesnej nauki i rozwijania własnej ścieżki w obszarze STEM, również poprzez dalszą edukację akademicką.
Działania zaplanowane są na 2 lata. Co wydarzy się w najbliższym czasie?
Letni BIOFestiwal Nauki odbędzie się już 10 i 11 października. To otwarte weekendowe wydarzenie popularnonaukowe. Połączymy promocję badań prowadzonych przez pracowników Jednostek Wydziału z dialogiem ze społeczeństwem. Wydarzenie skierowane jest do szerokiego grona odbiorców, od rodzin z dziećmi, uczniów, studentów i nauczycieli po pozostałych mieszkańców regionu – udowadniając, że nauka jest dla każdego. W programie, oprócz krótkich wykładów popularnonaukowych w języku polskim i angielskim, dostępne będą również stoiska pokazowe studenckich kół naukowych Wydziału, a także gry terenowe przybliżające wyzwania, z jakimi naukowcy zmagają się każdego dnia.
Jaki wpływ na otoczenie społeczne przyniesie realizacja projektu?
Przede wszystkim zwiększy zainteresowanie młodzieży edukacją STEM, ułatwi dostęp do nowoczesnej nauki i jeszcze bardziej zbliży środowisko akademickie do szkół, przemysłu i lokalnej społeczności. Ponadto zwiększy dostępność nauki - wszystkie działania są bezpłatne dla uczestników i obejmują różne poziomy wsparcia (w tym bezpłatne zakwaterowanie dla pełnoletnich uczestników Szkoły Letniej spoza Łodzi). Gościem specjalnym Szkoły Letniej będzie dr Krzysztof Chyliński, absolwent WBiNoŻ, który uczestniczył w badaniach nad systemem CRISPR-Cas w laboratorium prof. Emmanuelle Charpentier, współlaureatki Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za opracowanie technologii edycji genomu CRISPR-Cas9. Partnerami projektu będą firmy Mabion, VegeLio i Enzym Kosmetyki. Projekt upowszechni również rzetelną wiedzę naukową wśród społeczeństwa, promując świadome korzystanie z osiągnięć nauki, zaufanie do badań naukowych oraz lepsze rozumienie wyzwań współczesnego świata związanych ze zdrowiem, żywnością, środowiskiem i nowoczesnymi technologiami.
Czy studenci mają udział w promocji Wydziału?
Naszym celem jest nie tylko zachęcanie do studiowania, ale przede wszystkim inspirowanie młodych ludzi do odkrywania nauki i pokazanie im, że biotechnologia oraz nauki o żywności należą do dziedzin, które będą kształtować przyszłość społeczeństwa i gospodarki. Studenci bardzo się w to angażują. Na Wydziale działa 7 kół naukowych oraz doktoranckich: SKN Chemików „KOLLAPS”, SKN Biotechnologów „FERMENT”, SKN BioMass, SKN Funkcjonalni, SKN GRAMpozytywni, SKN AlgoTech oraz Doktoranckie Koło Naukowe ProbioTeam. Studenci są współorganizatorami wydarzeń popularyzujących naukę. Jestem dumna z ich zaangażowania i wychodzenia z własnymi inicjatywami. Staramy się mocno wspierać tę działalność, ponieważ mamy świadomość, jak ważne jest dotarcie do młodych ludzi, kandydatów na studia. Kto, jak nie oni, zrobiłby to lepiej? Ta energia jest niesamowita i mam poczucie, że współpracuję z prawdziwymi pasjonatami, którzy chcą dzielić się swoją energią.
Dużą rolę odgrywają media społecznościowe, filmy prezentujące życie Wydziału oraz relacje z badań prowadzonych przez naszych naukowców. Koła naukowe pomagają nam w tym, pokazując codzienne życie na uczelni, nowoczesną infrastrukturę laboratoryjną oraz możliwości rozwoju po ukończeniu naszych kierunków.
W jakie działania popularyzatorskie są zaangażowani naukowcy?
Wydział ma duże doświadczenie w tym obszarze. Regularnie organizujemy wizyty uczniów w naszych laboratoriach, a także odwiedzamy szkoły, prowadząc wykłady, warsztaty i pokazy popularyzujące naukę. Jesteśmy regularnymi uczestnikami Łódzkiej Nocy Naukowców, festiwali nauki i dni otwartych. Nasze stałe propozycje to Festiwal Czekolady, Kulturalny Festiwal Piwa i Konferencja Majowa.
Ważnym partnerem tych działań jest również Centrum Nauki Kopernik, instytucja, której misją jest inspirowanie do poznawania świata poprzez doświadczenie, eksperymentowanie i dialog społeczny wokół nauki. Współpraca z Centrum Nauki Kopernik pozwala nam docierać do szerokiego grona odbiorców, tworzyć atrakcyjne formy edukacji oraz pokazywać, że nauka nie jest zamknięta w laboratoriach, ale stanowi część codziennego życia każdego z nas.
Co sprawia, że to zaangażowanie jest tak duże?
Misją naszego Wydziału jest tworzenie i rozwijanie wiedzy naukowej, kształcenie kolejnych pokoleń biotechnologów i technologów żywności oraz budowanie społecznego zaufania do nauki poprzez jej aktywną popularyzację. Myślę, że badaczki i badacze, doktorantki i doktoranci oraz studentki i studenci mają pełną świadomość wagi każdego z tych filarów. Wspieramy te działania, korzystając z narzędzi zewnętrznych i uczelnianych, ale sami również je inicjujemy.
Na naszym Wydziale funkcjonują również wewnętrzne konkursy grantowe, których celem jest wspieranie naukowców przygotowujących wnioski o finansowanie badań ze źródeł krajowych i międzynarodowych. Taką ideę realizują programy minigrantów MOST i COOPERATION. Program MOST wspiera rozwój rozwiązań, które pomyślnie przeszły etap badań laboratoryjnych, zwiększając ich szanse na wdrożenie w gospodarce i praktyce społecznej. Z kolei celem programu COOPERATION jest wsparcie finansowe projektów promujących współpracę, innowacyjność i interdyscyplinarność, wykraczających poza dotychczasowe obszary naukowe. Dzięki temu wsparciu badacze mogą przeprowadzić pilotażowe eksperymenty, zebrać dane potwierdzające słuszność przyjętej koncepcji badawczej oraz przygotować konkurencyjne wnioski do instytucji takich jak Narodowe Centrum Nauki, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju czy programy europejskie. Obie inicjatywy wpisują się w naszą strategię budowania mostów między nauką, biznesem i społeczeństwem oraz tworzenia warunków sprzyjających powstawaniu innowacyjnych rozwiązań odpowiadających na współczesne wyzwania.
Rozmawiała Agnieszka Garcarek-Sikorska
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III.
