profesor nauk chemicznych
priorytetowy obszar badawczy: HealthTech
Osiągnięcia naukowe
Profesor Joanna Kałużna-Czaplińska z Wydziału Chemicznego Politechniki Łódzkiej jest wybitną specjalistką w dziedzinie chemii analitycznej, szczególnie w obszarze badań bioanalitycznych z zastosowaniem technik chromatograficznych łączonych ze spektrometrią mas. Jej dorobek naukowy obejmuje liczne publikacje naukowe w czasopismach z listy JCR, rozdziały w monografiach i trzy podręczniki związane z podstawami biochromatografii, chromatografii i technik elektromigracyjnych. Była edytorem specjalnego wydania Reviews in Analytical Chemistry.
Profil badawczy i kierunek badań
Jej zainteresowania naukowe związane z bioanalityką, metabolomiką i nutrimetabolomiką obejmują identyfikację biomarkerów oraz analizę szlaków metabolicznych związanych z zaburzeniami neurologicznymi i metabolicznymi. W pionierskich badaniach dotyczących podłoża autyzmu wykazała występowanie istotnych zaburzeń metabolicznych u dzieci, co przyczyniło się nie tylko do lepszego poznania zaburzenia, ale pozwoliło na wprowadzenie zindywidualizowanej diety. Do najważniejszych jej osiągnięć naukowych można zaliczyć wykorzystanie metabolomiki jako narzędzia pozwalającego na kompleksową ocenę zmian biochemicznych zachodzących w organizmie. Wyniki prowadzonych przez nią badań wspierają rozwój spersonalizowanych strategii terapeutycznych opartych na indywidualnym profilu metabolicznym pacjenta. Obecnie swoje badania koncentruje na zależnościach dieta-mikrobiom-metabolom, oś jelito-mózg, które przyczyniają się do rozwoju wiedzy na temat roli metabolizmu, stresu oksydacyjnego, mikrobioty jelitowej w patogenezie autyzmu, choroby Parkinsona i padaczki lekoopornej. Równolegle rozwija badania archeometryczne dotyczące identyfikacji organicznych pozostałości archeologicznych i rekonstrukcji diety dawnych populacji.
Wyróżnienia i uznanie środowiska naukowego
Jest laureatką Medalu im. Profesora Andrzeja Waksmundzkiego przyznawanego przez Polską Akademię Nauk za wybitne osiągnięcia naukowe w dziedzinie chromatografii, Medalu Central European Group for Separation Sciences za rozwijanie chromatografii i technik separacyjnych w kraju i na świecie, Medalami uznania Komitetu Chemii Analitycznej PAN za upowszechnianie chemii analitycznej. Jej działalność naukowa była wielokrotnie dostrzegana w międzynarodowych zestawieniach najbardziej wpływowych naukowców świata „Stanford Top 2% Scientists”. Od wielu lat organizuje konferencje naukowe poświęcone chromatografii, metabolomice i nowoczesnym metodom analitycznym, m.in.: Metabolomics Circle (MetCircle 2024), Advances in Pharmaceutical Analysis (APA 2024) oraz konferencji Central European Group for Separation Sciences (2019). Jest kierownikiem zespołu badawczego Poland Chemistry and Nutrition Research Group, działającego w ramach międzynarodowego stowarzyszenia Council for Nutritional and Environmental Medicine (CONEM). Aktywnie uczestniczy w działalności środowiska naukowego jako członek Komitetu Chemii Analitycznej PAN, Komisji Analizy Chromatograficznej i Technik Pokrewnych PAN oraz Polskiego Towarzystwa Metabolomicznego.